Evropa rreth kthimit te luftëtarëve të huaj nga ISIS-i

Vendet evropiane janë ende konfuze ne lidhje me dilemën e luftëtarëve që kthehen nga radhët e ISIS në Siri dhe Irak pasi kjo çështje  u shfaq përsëri, pas kërkesës së Presidentit të Shteteve të Bashkuara nga Evropa në mes të shkurtit 2019 për kthimin e luftëtarëve nga 800 luftëtarë që ende gjenden në fshatin Al-Bagouz në Sirinë lindore. Autoritetet lokale kurde në Siri refuzojnë gjykimin e të huajve dhe kërkojnë që ata të dërgohen në vendet e tyre të origjinës. Por vendet perëndimore përgjithësisht janë në mëdyshje për këtë, duke pasur frikë nga një reagim negativ nga opinioni publik.

Bashkimi Evropian nxitoi të mbajë një takim urgjent të ministrave të jashtëm në Bruksel pas kërkesës së Trump më 18 shkurt 2019. Ajo u dominua nga reagimet nga shtetet anëtare. Të tjerët kundërshtuan fuqimisht  kërkesën e presidentit amerikan, posaçërisht qëndrimet franceze dhe britanike, me përjashtim të  Gjermanisë e cila kërkoj argumentim nga presidenti amerikan, duke thënë se kishte nevojë për kohë dhe masa teknike dhe shërbime konsullore, për ti kthyer luftëtarët e saj nga ISIS.

 

Si vepruan vendet evropiane me deklaratat e Trump-it për riatdhesimin e luftëtarëve të huaj?

Gjermani: Ministri i Jashtëm gjerman Haikou Mas tha se organizimi i kthimit të “xhihadistëve” evropianë të mbajtur në Siri, siç u kërkua nga Presidenti i SHBA Donald Trump,  sot është  “shumë e vështirë”. Sipas Ministrisë së Brendshme gjermane, rreth 270 gra dhe fëmijë të kombësisë gjermane janë ende në Siri dhe Irak. “Por këtu duhet të sqarojmë secilin rast veçmas përpara se të kthehen në Gjermani”, tha ministri i brendshëm gjerman. “Autoritetet duhet të përcaktojnë me kujdes çdo dokument personal dhe nëse personi kërkohet nga shtetet e tjera”. Zëdhënësi i Ministrisë së Brendshme gjermane Zorn Schmidt tha se pavarësisht këtyre vështirësive, është e mundur për arsye se anëtarësimi në një grup terrorist është i mjaftueshëm sipas paragrafit 129 të Kodit Penal për t’u konsideruar si një kundërvajtje.

Francë: Ministri francez i Drejtësisë Nicole Pelopie tha më 17 shkurt 2019 se vendi i tij nuk do të ndërmarrë asnjë veprim në kohën e tanishme me ftesë të presidentit amerikan Donald Trump për aleatët evropianë për të rikthyer qindra luftëtarë të “shtetit islamik” nga Siria, dhe do të kthehen luftëtarët në parimin   “çdo rast veç e veç”. Raportet nga brenda forcave kurde të sigurisë konfirmuan praninë e 150 qytetarëve francezë në pjesën verilindore të Sirisë, duke përfshirë 50 luftëtarë të burra. “Ka një situatë të re gjeopolitike nën tërheqjen e SHBA-së nga Siria” tha Beloube për televizionin France 2. Ne nuk do të ndryshojmë politikën tonë për momentin … Franca nuk do të përgjigjet në këtë fazë ndaj kërkesave të Trump. Parisi tashmë po përpiqet të rivendosë për secilin rast varësisht nga rasti.

Politika e qeverisë franceze është të refuzojë kthimin e  luftëtarëve dhe bashkëshorteve të tyre. Ministri i Jashtëm Jean-Yves Le Duran u referohej atyre si “armiq” të kombit, të cilët duhet të sillen para drejtësisë, qoftë në Siri apo në Irak.

Belgjikë: Ministri i Drejtësisë Ken Gennes ka bërë thirrje për një “zgjidhje evropiane”, duke bërë thirrje për  “mendim të qetë dhe shqyrtim të rreziqeve më pak të sigurisë”. “Ne kemi tani në Sirinë veriore, veçanërisht nëna dhe fëmijë, por edhe disa luftëtarë të mirënjohur”, tha ai.

Britani: Ministri i Brendshëm Britanik Saxhid Xhaved tha se ai  “nuk do të hezitojë”  të parandaloj kthimin e kujtdo që mbështeti organizatat terroriste jashtë vendit në Britani. Qeveria Britanike reagoi rreptë duka ia heq drejtpërdrejtë  shtetësinë e Shamiima Bexhum e cila u bashkua me organizatën “ISIS” në Siri në moshën 15 vjeçare. Familja e vajzës mori njoftimin nga Ministria e Punëve të Brendshme, e cila u botua nga mediat.

 

Përfundim

Procesi i kthimit të luftëtarëve të huaj në vendet e tyre është tashmë një dilemë e mprehtë për qeveritë evropiane, disa prej tyre për shkak  të pozitave politike, disa prej të cilave lidhen me çështje teknike, veçanërisht dokumentet personale, poligamia, gratë dhe fëmijët.

Kërkesa e Trump për kthimin e luftëtarëve evropianë në mes të shkurtit 2019 erdhi nga konteksti diplomatik dhe politik, pavarësisht pranisë së më shumë se 20 ministrave të vendeve të Aleancës Ndërkombëtare në Konferencën e Sigurisë së Mynihut. Ajo që dëshiron Trump është t’i vendosë vendet evropiane në një pozitë të vështirë dhe të mobilizojë opinionin publik kundër tyre, dhe nuk përjashtohet që këto kërkesa të Trump shërbejnë për të zgjeruar të drejtën popullsite në Evropë dhe për t’i shërbyer kërkesave të Trumpit, duke u përpjekur të zhyten më shumë Evropa në Siri.

Luftëtarët e huaj, pa dyshim, përfaqësojnë një kthim të rrezikshëm në sigurinë e Evropës për shkak të “kapjes pas ideologjisë radikale” nga mendjet e të kthyerve, me frikën e një brezi të ri të elementeve pro-evropiane që mbanin “gjene ekstremiste”. Qeveritë gjithashtu kanë frikë se nuk do të jenë në gjendje të monitorojnë dhe ndjekin elementët e kthyer. Përndryshe, do ti kushtojë kosto financiare  qeverive evropiane dhe përpjekje të konsiderueshme në zbatimin e vendimeve gjyqësore dhe mbikëqyrjen e sigurisë, nga pikëpamja krejtësisht qeveritare.

Evropa tani po paguan çmimin e një syri të verbër ndaj rrjedhës së luftëtarëve të saj në radhët e grupeve të al-Kaidës, ISIS-it dhe grupeve ekstremiste. Kritikat ende i drejtohen qeverive evropiane, veçanërisht Gjermanisë, të cilat nuk ndëshkonin udhëtimin e atyre në Siri dhe Irak gjatë periudhës së kontrollit të organizatës që bënte thirrje për zona të mëdha dhe të ashtuquajturit “Kalifati” dhe thotë se ata kanë nevojë për dëshmi dhe  për t’i provuar ato! Sikur ata të ishin në një udhëtim turistik në Irak dhe Siri, një dilemë që qeveritë evropiane ende vuajnë nga marrëdhëniet burokratike me ekstremizmin dhe terrorizmin, të cilat mund të vijnë vetëm vite më vonë për shkak të “kompleksit kushtetues”.

 

Rekomandime

Qeveritë evropiane nuk duhet t’i braktisin politikat dhe “etikën” e tyre në luftën kundër ekstremizmit dhe terrorizmit dhe të përmbushin përgjegjësitë e tyre duke u marrë me dilemën e kthimit të luftëtarëve të huaj. Dhe mos të lëshojë paragjykime ndaj fëmijëve që kthehen nga Iraku dhe Siria. Fëmijët janë viktimat e para. Ne duhet të punojmë për t’i parandaluar ata që të kthehen në terroristë dhe kjo është ajo që shumica e atyre që janë të përfshirë në luftën kundër ekstremizmit dhe terrorizmit duhet të kthehen në Evropë. Evropa duhet të kthehet nga qeveritë e rajonit për të gjetur një formulë të re të bashkëpunimit të sigurisë që do të përparojë në drejtim të sfidave të reja të sigurisë që kërcënojnë sigurinë ndërkombëtare.

Përgatitur nga: Jasim Mohammed  – Bon Gjermani

Qendra Evropiane për Studime të Antiterrorizmit dhe të Inteligjencës Gjermania dhe Holandë

Postime te ngjajshme