Imami i madh : “Bota jonë moderne është duke kaluar nëpër kriza te shumta që kanë sjellë fryte në nxitjen e konflikteve dhe polarizimeve ndërkombëtare dhe luftë për ndikim …”

imami i  madh

 

Imami i madh dhe Kryetar i Këshillit të dijetarëve myslimanë, Dr. Ahmed  Et Tajjib mbajti një fjalim mbi “Pyetjet rreth vlerave fetare dhe krizën e shoqërive bashkëkohore” në Universitetin Katolik në Lisbonë, Presidenti i të cilit Isabelle Capello Gil shprehu lumturi për  vizitën e Imamit te Madh të Universitetit Al Ez-her duke thënë se : Është një nder i madh që universiteti të presë shkëlqesinë e tij dhe të dëgjojë leksionin e tij të rëndësishëm, ta falënderojmë atë që po merre pjesë me ne për të përfituar ne në Universitetin Katolik nga njohuritë e tij të pasura.

Shkëlqesia e Tij tha në fjalën e tij: “Unë jam i kënaqur të mbaj këtë fjalim në Universitetin Katolik, i cili vjen si mesazh i Al Ez-har Al Sharif dhe Këshillit të Dijetarëve Muslimanë mbi përgjegjësinë e tyre në përpjekjet  për të konsoliduar parimin e dialogut midis Lindjes dhe Perëndimit.

Imamul Ekber ka thënë se qëllimi i këtij aktiviteti është të zgjerojë urat e njohjes kulturore mes njeriut dhe të afërmve të tij, pavarësisht nga dallimet midis racave, gjuhëve të ndryshme, besimeve dhe feve, dhe veçoritë e kulturave, zakoneve dhe traditave, e gjithë kjo nga te përbashkëtat fetare të cilat janë te shumta ne mes besimtarëve te feve qiellore, madje edhe ne mes jo-besimtarëve që respektojnë fetë dhe e njohin rrezikun e asaj se kah po marshon bota moderne dhe kthimin e botes ne rrugën e drejtë, pasi qe ka humbur “drejtimin e duhur” ka humbur rrugën nga nën këmbët tona, dyshojmë se mund te quhet «vetëvrasje morale», kaosi i përgjithshëm që po ndodh mund të mos ketë ndodhur me parë në historinë e njerëzimit.

 

Ai shtoi se bota e sotme po kalon një sërë krizash të vështira: kriza ekonomike që ka përhapur varfërinë, urinë, papunësinë e të rinjve dhe barrën e borxhit, hendeku në rritje mes të pasurve dhe të varfërve, krizën mjedisore, krizën ndërkombëtare bashkëkohore politike dhe frytet e konfliktit, polarizimi ndërkombëtar, lufta për ndikim, përhapja e kaosit, shembja e familjes, margjinalizimi i grave dhe krizat e tjera, sëmundjet  morale, shoqërore dhe humanitare që e prekin njerëzimin në shekullin 21 me dëshpërim dhe frustrimi për jetën, paqen e mendjes dhe paqen e ndërgjegjes.

Imami i madh tha: Këto kriza kanë nxitur diturinë perëndimore të intelektualëve dhe klerikëve të ndalojnë dhe shpresojnë që kjo që po mblidhet sot në qiell të botës si retë e zeza,  kanë ringjallur përpjekjet e përfaqësuesve të feve të ndryshme duke bërë thirrje për nevojën e një “etike globale” për të ndërtuar një rend të ri botëror që do të na largonte nga kjo krizë dhe duke u bazuar në këto konferenca ndërkombëtare të shquara, ne mesin e të cilave ishte edhe  konferenca e dytë e feve botërore, në të cilin përfaqësuesit e feve të ndryshme bënë thirrje për nevojën e “moralit universal” për të ndërtuar një rend të ri botëror që do të na largonte nga kjo krizë dhe të bazohej në udhëzime të vazhdueshme, si: “Angazhimi për një kulturë pa dhunë dhe respekt për qeniet e gjalla, një kulturë e solidaritetit dhe një sistemi të drejtë ekonomik, një angazhim ndaj një kulture tolerance, një kulturë të barazisë së të drejtave dhe partneritetit mes burrave dhe grave” . Ai theksoi se kjo deklaratë e nderon atë se ai paralajmëroi për rolin e rëndësishëm që njerëzit fetarë mund të luajnë në ndërtimin e rendit të ri botëror duke bërë thirrje për vendosjen e një paqeje të qëndrueshme së pari midis vetë feve para se të predikojnë mes njerëzve, në mënyrë që ata të mos e bëjnë të zbatueshme fjalën e urtë: “Gjërat e humbura nuk jepen “ , arrijmë në përfundimin se nuk ka paqe për botën pa paqe mes feve që respektojnë njëri-tjetrin, pa paqe ndër fetare pa dialog, pa mbijetesën e njerëzimit dhe pa moral universal.
Jam  plotësisht dakord me këto çështje, nëse ata kanë për qëllim t’i thërrasin fetë me realitetin e njerëzve dhe të kujdesen për  veprimet e tyre me një ekuilibër të madh moral të aftë për drejtësi dhe barazi, thelbi i paqes është qe njerëzit te kanë ushqim, por nëse nevoja për të bërë paqen e parë midis feve, ka për qëllim t’i referohet kuptimit negativ të këtij termi,  Unë do të them: është nevoja  të ndalen luftërat që ndezin fetë dhe mbajnë përgjegjësinë për gjakderdhjen, duke konfirmuar thënien e përbashkët që disa e thonë se “shkaku i luftërave është feja”, Unë besoj se njerëzit fetarë të të gjitha besimeve nuk e njohin këtë dhe nuk e besojnë atë. Përkundrazi, ata besojnë të kundërtën: mungesa e “fesë hyjnore”, largimi i saj, margjinalizimi i saj dhe përdorimi i saj për qëllime të ulëta; tallja e besimit te Perëndia dhe mosbesimi në të; largimi nga rregullat e moralit fetar është shkaktari i luftërave, dhe ndezja e tyre ne shekullin e kaluar, madje ne shekullin 21  jemi ne Shekullin e shkencës dhe progresit, shekulli i të drejtave të njeriut dhe dokumenteve ndërkombëtare të paqes. Ne nuk e mohojmë se luftërat e tmerrshme që po digjen për dekada  feja është përdorur për të legjitimuar zjarrin e saj, por “feja”  është viktima e parë e këtyre luftërave dhe humbësi më i madh.
Shprehi habinë për faktin se sikur po vërtetohet fjalia se “feja është shkaku i luftërave” në mendjet e të rinjve sot, madje edhe ne mendjet e pleqve dhe të moshuarve, sepse ata  se njerëzimi nuk mund të gëzojë paqe dhe bashkëjetesë pa përjashtuar fenë nga qendrat e drejtimit në shoqëri dhe duke e kthyer atë në një çështje private individuale që nuk e tejkalon zemrën e besimtarit në aspektin e ndikimit në sjelljen e shoqërive, ky ndikim i vogël apo i madh e ka inkurajuar këtë besim për të hapur dyert e ateizmit tek të rinjtë tanë.
Njeriu i kësaj epoke humbi posedimin më të çmuar të tij si një “moral” natyrën e Tij.
Studimet historike dhe bashkëkohore tregojnë se vetëm “feja” nuk mjafton për të shpjeguar shpërthimin e luftërave, dhe se shkaqet e tyre janë të shumta dhe të ndërthurura. Ato ndahen midis arsyeve psikologjike, sociale, ekonomike dhe politike. Ka arsye të tjera përveç konfliktit fetar: luftën për pushtet dhe vullnetin e pushtetit, dhe ekziston një luftë e imponuar nga detyrimi për të shtyrë agresorët në vendlindje, mbi kulturat dhe privatësinë, dhe ka një luftë që nxit dëshirën për të kapur burimet e të tjerëve, dhe dashurinë për kontrollin dhe vullnetin për të dominuar, tregtia e armëve, e cila tejkalon të ardhurat ekonomike të ndonjë investimi tjetër, dhe ju lejojnë atë që është e nevojshme për të tregtuar këtë tregti të politikave paralele që krijojnë tensione në mes të sigurt, disa mund të mendojnë se kjo është ajo që lexova në fjalimin tuaj – më të mirë – një lavdërim të madh për fetë që dëgjuam shumë dhe ende jetët tona bëhen ashtu siç duam dhe vdesim pa pasur nevojë për kontrolle morale dhe besime e kështu me radhë. Nuk është në të mirë mosrespektimi i realitetit të njerëzimit, mungesa e mirëkuptimit dhe dështimi i hapur për pasojat dhe përgjegjësitë, dhe e para: ndjenja e tjetrit dhe mbrojtja e të drejtave të plota, para së gjithash: e drejta për jetën dhe jetën në paqe, dhe kjo mangësi është argumenti me i rëndësishëm për rëndësinë e fes,  Feja është e vetmja forcë që mbron të siguruarin prej dëshirave dhe tiranisë individuale.

Etika e marrë nga fetë është një referencë për t’i rezistuar moralit fizik që e kapërceu fenë dhe kontrollohej nga ai dhe u mashtrua prej tij,  nisja e shkencës, progresit dhe lirisë, modernitetit dhe konsumi i kthehen njeriut që t’i ngjajnë epokës së xhunglës. Kjo ka shtyrë tani më shumë se dy shekuj më parë një seri luftërash në të cilat mijëra e mijëra jetë kanë humbur. Nuk po flas këtu për dy luftërat botërore apo luftërat e tjera të shekullit të fundit në Evropë dhe gjetkë, por po flas për luftërat absurde që shpërthyen, po flas për luftën në Irak, dhe tragjeditë e pafundme, dhimbjet  që lanë pas. Unë po flas për Sirinë, në të cilën u zbulua se dy doktrina ndërkombëtare  politike u ekspozuan dhe gjetën në këtë vend një treg për eksportimin e armëve dhe gjakderdhjes. Unë flas për tragjedinë e Jemenit dhe Libisë dhe të tjerëve. Unë po flas për organizatat terroriste të armatosura që kanë lindur papritur, pa hyrje dhe pa iluzione të natyrës apo logjikës. Ne jemi ende në kërkim për  babanë ose nënën që ka lindur këtë pushtet mbinatyror, dhe kërkimi është ende në proces. Ky është terrorizmi që kapi rajonin nga sytë e Lindjes dhe Perëndimit, dhe e shndërroi atë në një grumbull gjaku dhe një terren edukativ për varfërinë dhe sëmundjet.
Të gjitha këto tragjedi të tmerrshme që godasin popujt e Lindjes së Mesme,  pas tyre ka si shkaktar të madh zhvillimin e njeriut perëndimor dhe zotërimi i tij i pushtetit në dritën e modernitetit, filloi nga ndarja me fenë dhe pastaj i ktheu shpinën një trashëgimie njerëzore që ruan shumë thesare të njohurisë së vërtetë dhe etikës në mbështetje të zbulesës hyjnore. Në këtë modernitet të ri, njeriu ka humbur identitetin e tij të vërtetë dhe ndryshoi karakterin e tij. Ai është kopjuar nga një qenie racionale në një material ekonomik. Ai nuk ka një zemër që vuan dhimbje për mjerimin  e tjetrit. Ai ka një zemër që ngrihet dhe bie në tregun e industrisë dhe tregtisë.
Bëj  thirrje të fillohet  në drejtimin e dritave të shpalljes dhe profecisë, të shuajmë zjarrin e luftërave dhe të bëjmë thirrje për paqe në botë, bazuar në etikën e fesë dhe mësimeve të saj, të ndalojmë gjakderdhjen që rrjedh pa moral apo të ndalojmë për të hedhur një pikë gjaku në këtë skenë absurde të përzier me vdekjen nga shkretimi, jetimët dhe vejusha, humbja e fituesve të familjes dhe zhvendosja nga vendet e origjinës.
“Ne, bijtë e feve hyjnore, kemi të drejtën t’i thërrasim njerëzit me shembullin më të mirë, që është më së miri për rrugën e së vërtetës, mëshirës dhe barazisë mes njerëzve,  thërrasim për një forum botëror i specializuar për udhëheqësit fetarë, si “Parlamenti i Feve të Botës” i mbajtur në vitin 1993 në Çikago, dhe duke u mbështetur në rekomandimet e mësipërme. Fakt i parë: deklarimi se nuk ka dialog në besim, sepse dialogu i besimit çon në një konflikt të neveritshëm , si dhe atë që ngrihet nga një dialog i këtij lloji të kulturës së urrejtjes  dhe shkatërrimit të vëllezërve, E vërteta e dytë: Nuk është aspak e mençur të shpjegohet qëndrueshmëria e feve për të ndezur luftërat,  shumë  teologë fetarë kanë kërkuar të gjejnë një zgjidhje për atë që ata e quajtën “dilema e feve” dhe zgjidhja – sipas pikëpamjes së tyre – është një besim në relativizmin e së vërtetës midis feve dhe unë besoj se kjo zgjidhje vendos në pyetje “besimin fetar” si në erë; sepse “besimi” i vërtetë është një besim që duhet të ngrihet në gradën e shkencës që është niveli më i lartë i sigurisë, përndryshe ky besim është i dyshimtë, nuk është besimi i vërtetë, dhe se një tjetër fe gjithashtu posedon të vërtetën absolute, unë them: Nëse kjo derë u hap besimtarëve në fe; ata duhet të zgjedhin midis dy gjërave: 1 – ose të dyshojnë në fenë e tyre. 2- Ose të pranojnë gabimin dhe të vërtetën në një fakt në mënyrë që të jetë absolute dhe relative në të njëjtën kohë, dhe kjo është e pamundur dhe e  paimagjinueshme. Është e nevojshme, pra, që çdo besimtar i vërtetë të beson në një fe dhe që feja e tij është e vërteta absolute dhe nuk të vërtetë tjetër.

Zgjidhja e drejtë për të ashtuquajturën dilemë të feve qëndron në nevojën për të dalluar “kuptimin e njohjes”  dhe  “kuptimin e respektit”. Nuk qëndron ajo se nëse unë nëse respektojë fenë e tjetrit atëherë edhe kam besuar në atë fe, por besoj në lirinë e të tjerëve për të besuar një fe që është në kundërshtim me fenë time, por nuk kam nevojë të njoh atë që besojnë dhe këtu ne i kuptojmë ajetet e Kuranit që thonë: “Nuk ka detyrim në fe”, pastaj ajeti tjetër i cili thotë: “Kush donë le të beson kush donë le të mos besoj”, dhe madje ajetet e librave të shenjta në këtë çështje qëndrojnë bashkë dhe shumë qartë ashtu çfarë  thuhet në Kuran në këtë drejtim. Prandaj, kjo është për shkak të nevojës për tolerancë dhe respekt të ndërsjellë midis besimeve fetare, Islami imponon shtetin mysliman që t’ua mundësojë fesë tjetër të ushtrojë fenë , dhe për t’i dhënë atij një shtëpi të adhurimit në të cilën ai adhuron Zotin e tij,  shteti është i detyruar ti jap të gjitha garancitë që i japin mundësi atij të ushtrojë këtë të drejtë, ndërsa ai nuk sheh ndonjë të drejtë tjetër.

Imami i madh i Universitetit Al E-her   Prof. Dr Shejh Ahmed Et Tajjib
 Fjalim i mbajtur ne Universitetin Katolik në Lisbonë të Portugalisë  

Përktheu :  Zuhdi  Hajzeri

Postime te ngjajshme